Kurt Tucholsky Şiiri: “Büyük Şehirde Gözler”

180px-Kurt_Tucholsky_1890Bugün de gece yanda çocukluk fotoğrafına da yer verdiğimiz büyük şair, yazar ve gazeteci, edebiyat eleştirmeni, savaş  karşıtı fikir insanı, eylemci ve hukukçu Kurt Tucholsky’nin (9 Ocak 1890 Berlin – 21 Aralık 1935 Göteborg) Augen in der Großstadt (”Büyük Şehirde Gözler”) adlı şiirini çevireceğiz. Önce şairin ana dili Almanca! Sonra bizim ana dilimiz Türkçe!

Augen in der Großstadt

Wenn du zur Arbeit gehst
am frühen Morgen,
wenn du am Bahnhof stehst
mit deinen Sorgen:
da zeigt die Stadt
dir asphaltglatt
im Menschentrichter
Millionen Gesichter:
Zwei fremde Augen, ein kurzer Blick,
die Braue, Pupillen, die Lider -
Was war das? vielleicht dein Lebensglück…
vorbei, verweht, nie wieder.

Du gehst dein Leben lang
auf tausend Straßen;
du siehst auf deinem Gang, die
dich vergaßen.
Ein Auge winkt,
die Seele klingt;
du hast’s gefunden,
nur für Sekunden…
Zwei fremde Augen, ein kurzer Blick,
die Braue, Pupillen, die Lider -
Was war das? Kein Mensch dreht die Zeit zurück…
Vorbei, verweht, nie wieder.

Du mußt auf deinem Gang
durch Städte wandern;
siehst einen Pulsschlag lang
den fremden Andern.
Es kann ein Feind sein,
es kann ein Freund sein,
es kann im Kampfe dein
Genosse sein.
Er sieht hinüber
und zieht vorüber …
Zwei fremde Augen, ein kurzer Blick,
die Braue, Pupillen, die Lider -
Was war das?
Von der großen Menschheit ein Stück!

Vorbei, verweht, nie wieder.

Büyük Şehirde Gözler

İşe gittiğinde

sabah erken,

istasyonda bekler ve
dertlerin var iken:
işte şehir gösterir sana bunu
asfalt dümdüzü
insanlarca kitlede
milyonlarca çehre:
İki yabancı göz, kısa bir bakış
Kaşlar, Bebekler, Kapaklar -
Neydi o? Belki hayatında en mutlu akış…
geçti, gitti, bir daha yok.

Hayatın boyunca
gezeceksin binlerce sokakta;
yürüyüşün boylunca,
rastlarsın seni unutanlara
Bir göz kıpırdar,
Ruh çınlarrr;
onu buldun işte,
yalnız birkaç saniyeliğine
İki yabancı göz, kısa bir bakış,
Kaşlar, Bebekler, Kapaklar  -
Neydi o? Kimse geriye döndürmez zamanda akış…
geçti, gitti, bir daha yok.

Yürüyüşün boylunca
Şehir şehir dolaşmalısın;
Bir nabız atış boyunca
yabancı ötekiyi görürsün.
o bir düşman olabilir,
o bir can dost olabilir,
o bir savaşçı davada
Yoldaşın olabilir.
Sana bir bakış fırlatır
ve sonra uzaklaşır …
İki yabancı göz, kısa bir bakışçık,
Kaşlar, Bebekler, Kapaklar  -
Neydi o?
Büyük insanlıktan bir parçacık!
Geçti, gitti, artık yok.

KURT TUCHOLSKY – Çeviren : Öykü Didem Aydın

Kurt Tucholsky

Demokrat, barışsever ve antimilitarist Tucholsky, öncelikle politika, ordu ve yargı içindeki antidemokratik eğilimlere ve özellikle Nasyonal Sosyalizm tehditlerine karşı uyarılarda bulunmuştur.

Tucholsky, 1929 yılında John Heartfield’le birlikte hazırladığı Almanya, Almanya Her Şeyin Üstünde – Deutschland, Deutschland über alles  – eserinde Almanya’nın o zamandaki aşırı milliyetçi yapısına keskin bir eleştiride bulunur ama yine de  memleketini ne kadar sevdiğini de gösterir:

“Şimdi biz 225 sayfa boyunca ‘Hayır’ dedik, merhamet ettiğimiz için hayır dedik, sevdiğimiz için hayır dedik, nefret ettiğimiz için hayır dedik, hırslandığımız için hayır dedik ve şimdi de bir kere “Evet” demek istiyoruz. Evet -: Almanya toprağına ve ülkesine. İçinde doğduğumuz ve dilini konuştuğumuz ülkeye evet. Ve şimdi size birşeyler söylemek istiyorum: Kendilerini milliyetçi olarak tanımlayanların ve aslında militarist ve küçük burjuvadan başka birşey olmayanların, bu ülkenin ve dilinin sahipleri olduğu doğru değil. Ne frak giymiş hükümet temsilcisi, ne okul müdürü ne de çelik miğferin bayan ve bayları buranın sahipleri. Biz de buradayız. (…) Almanya bölünmüş bir ülke. O’nun bir parçası da biziz. Tüm aykırılıklara rağmen, bizim sessiz vatan sevgimiz sarsılmaz bir şekilde, bayraksız, duygusallıktan uzak ve kılıçlar çekilmeksizin, ayakta duruyor.”

Tucholsky’nin 1932 yılında da dava konusu olan “Askerler katildir” sözünün yakın zamanda savaş karşıtlarınca kullanılmasının, Federal Alman “silahlı kuvvetlerini” tahkir olup olmadığı hareretle tartışılmış, konu Federal Alman Anayasa Mahkemesi tarafından da değerlendirilmiş ve Mahkeme, son çözümde, bu cümledeki “katil” teriminin, bilinen “katil” anlamına gelmediği, söz konusu “eleştiri”nin, “cinayet suçunu işleyen” anlamına alınmaması gerektiğini, bu sözü sarfedenlerin etik bağlamda bir tavır sergilediğini kabul ederek ifadenin, düşünce özgürlüğünden yararlanma olduğuna hükmetmiştir.

Tucholsky’nin “altın kalpli” ve “demir çeneli” anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…

-Kurt Tucholsky’nin Vikipedi Kaynağındaki Biyografisine Bağlantı-

Yazar Hakkında

Öykü Didem Aydın Edebiyat ve Hukuk Sistemine, 106 yazı girmiş.

Öykü Didem Aydın, romancı (Eski Sinagog Meydanı, İletişim Yayınları, 2009) ve anayasa hukukçusudur.

Telif © 2017 Edebiyat ve Hukuk. Tüm Hakları Saklıdır SistemimizWordPress desteklidir