UYURGEZER GÖNÜL SERÜVENİ/ Federico García Lorca (Volodin İçin Çeviren: Öykü Didem Aydın)

”Gloria Giner
ve Fernando de los Rios’a…

Yeşil, nasıl da yeşil istiyorum seni.
Yeşil rüzgâr. Yeşil dallar.
Denizin üstünde vapur
ve dağ yolunda at.
düşen gölgeyle beline
O, korkulukta düşlüyor,
yeşil ten, saçları yeşil,
soğuk gümüş gözlerle.

Yeşil, nasıl da yeşil istiyorum seni.
Çingene ayının altında,
herşey Ona bakıyor
ama O göremiyor.

Yeşil, nasıl da yeşil istiyorum seni.
Büyük kırağı yıldızlar
gölge balığıyla gelirler
şafağa yol açan.
İncir ağacı rüzgârını ovuşturur
zımpara kâğıdıyla dallarının,
ve dağ, sinsi kedi,
diken-diken eder kırılgan liflerini.
Fakat kim gelecek? Ve nereden?
O hâla korkulukta
yeşil ten, saçları yeşil,
düş görüyor amansız denizde.

–Kadim dostum, değişmek istiyorum ben
atımı Onun eviyle,
semerimi Onun aynasıyla,
bıçağımı Onun örtüsüyle.
Kadim dostum, kanayarak gelirim ben
Cabra’nın geçitlerinden.

–Mümkün olsaydı eğer, oğlum,
El verirdim sana ben bu değiş tokuşta.
Ama şimdi ben, ben değilim,
Ne de evim artık benim evim.

–Kadim dostum, ölmek istiyorum
doğru dürüst, yatağımda,
demirden olsun, mümkünse eğer,
ince-şambriden battaniyeli.
Aldığım yarayı görmez misin sen benim
bağrımdan gırtlağıma kadar?
–Senin beyaz gömleğin büyüttü
susamış koyu-kahverengi gülleri.
Kanın sızar ve gözden yiter
kuşağının etrafında.
Ama şimdi, ben ben değilim,
Ne de evim artık benim evim.
–Bırak beni çıkayım, en azından,
yüksek korkuluklara.
Bırak beni çıkayım! Bırak,
yeşil korkuluklara.
içinde suyun gürüldediği
ay parmaklıklarına.

Şimdi tırmanır iki kadim dost,
yüksek korkuluklara.
Kandan iz bırakarak.
İz bırakarak gözyaşlarından.
Teneke çan sarmaşıklar
titrek çatılar üstünde.
Bin kristalli tefler
gün ağarırken vurdular.

Yeşil, nasıl da yeşil istiyorum seni.
yeşil rüzgâr, yeşil dallar.
İki kadim dost tırmandı.
Sert rüzgâr ağızlarında
garip bir tad bıraktı
safra, nane ve reyhan.
Kadim dostum, nerede O—söyle bana—
nerede o amansız sevgilin senin?
Kaç kere bekledi o seni!
Kaç kere bekleyecekti,
Serin yüz, siyah saç,
bu yeşil korkulukta!

Sarnıcın ağzında
sallanıyordu çingene kızı,
yeşil ten, saçları yeşil,
soğuk gümüş gözlerle.
Aydan bir buz sarkıtı
Tutar onu su üstünde.
Gece mahrem oldu
küçücük bir meydan gibi.
Sarhoş jandarmalar
yumrukluyorlardı kapıyı.

Yeşil, nasıl da yeşil istiyorum seni.
Yeşil rüzgâr. Yeşil dallar.
Denizin üstünde vapur
ve dağ yolunda at.”

Federico García Lorca’nın ”ROMANCE SONÁMBULO” şiirinin
İspanyolca aslından İngilizce, Almanca ve İtalyanca çevirileri ile karşılaştırmalı çeviren:

Öykü Didem Aydın

Şiirin orijinali ve çeşitli dillerden çevirileri:

ROMANCE SONÁMBULO
Federico García Lorca

A Gloria Giner
e a Fernando de los Rios

Verde que te quiero verde.
Verde viento. Verdes ramas.
El barco sobre la mar
y el caballo en la montaña.
Con la sombra en la cintura
ella sueña en sus baranda,
verde carne, pelo verde,
con ojos de fría plata.
Verde que te quiero verde.
Bajo la luna gitana,
las cosas la están mirando
y ella no puede mirarlas.

Verde que te quiero verde.
Grandes estrellas de escarcha,
vienen con el pez de sombra
que abre el camino del alba.
La higuera frota su viento
con la lija de sus ramas,
y el monte, gato garduño,
eriza sus pitas agrias.
¿Pero quién vendrá? ¿Y por dónde…?
Ella sigue en su baranda,
verde carne, pelo verde,
soñando en la mar amarga.

Compadre, quiero cambiar
mi caballo por su casa,
mi montura por su espejo,
mi cuchillo por su manta.
Compadre, vengo sangrando,
desde los puertos de Cabra.
Si yo pudiera, mocito,
este trato se cerraba.
Pero yo ya no soy yo,
Ni mi casa es ya mi casa.
Compadre, quiero morir
decentemente en mi cama.
De acero, si puede ser,
con las sábanas de holanda.
¿No ves la herida que tengo
desde el pecho a la garganta?
Trescientas rosas morenas
lleva tu pechera blanca.
Tu sangre rezuma y huele
alrededor de tu faja.
Pero yo ya no soy yo.
Ni mi casa es ya mi casa.
Dejadme subir al menos
hasta las altas barandas,
¡dejadme subir!, dejadme
hasta las verdes barandas.
Barandales de la luna
por donde retumba el agua.

Ya suben los dos compadres
hacia las altas barandas.
Dejando un rastro de sangre.
Dejando un rastro de lágrimas.
Temblaban en los tejados
farolillos de hojalata.
Mil panderos de cristal,
herían la madrugada.

Verde que te quiero verde,
verde viento, verdes ramas.
Los dos compadres subieron.
El largo viento, dejaba
en la boca un raro gusto
de hiel, de menta y de albahaca.
¡Compadre! ¿Dónde está, dime?
¿Dónde está tu niña amarga?
¡Cuántas veces te esperó!
¡Cuántas veces te esperara,
cara fresca, negro pelo,
en esta verde baranda!

Sobre el rostro del aljibe
se mecía la gitana.
Verde carne, pelo verde,
con ojos de fría plata.
Un carábano de luna
la sostiene sobre el agua.
La noche se puso íntima
como una pequeña plaza.
Guardias civiles borrachos
en la puerta golpeaban

Verde que te quiero verde.
Verde viento. Verdes ramas.
El barco sobre la mar
y el caballo en la montaña.

ROMANCE SONÁMBULO
Federico García Lorca

Green, how I want you green.
Green wind. Green branches.
The ship out on the sea
and the horse on the mountain.
With the shade around her waist
she dreams on her balcony,
green flesh, her hair green,
with eyes of cold silver.
Green, how I want you green.
Under the gypsy moon,
all things are watching her
and she cannot see them.

Green, how I want you green.
Big hoarfrost stars
come with the fish of shadow
that opens the road of dawn.
The fig tree rubs its wind
with the sandpaper of its branches,
and the forest, cunning cat,
bristles its brittle fibers.
But who will come? And from where?
She is still on her balcony
green flesh, her hair green,
dreaming in the bitter sea.

–My friend, I want to trade
my horse for her house,
my saddle for her mirror,
my knife for her blanket.
My friend, I come bleeding
from the gates of Cabra.
–If it were possible, my boy,
I’d help you fix that trade.
But now I am not I,
nor is my house now my house.
–My friend, I want to die
decently in my bed.
Of iron, if that’s possible,
with blankets of fine chambray.
Don’t you see the wound I have
from my chest up to my throat?
–Your white shirt has grown
thirsy dark brown roses.
Your blood oozes and flees a
round the corners of your sash.
But now I am not I,
nor is my house now my house.
–Let me climb up, at least,
up to the high balconies;
Let me climb up! Let me,
up to the green balconies.
Railings of the moon
through which the water rumbles.

Now the two friends climb up,
up to the high balconies.
Leaving a trail of blood.
Leaving a trail of teardrops.
Tin bell vines
were trembling on the roofs.
A thousand crystal tambourines
struck at the dawn light.

Green, how I want you green,
green wind, green branches.
The two friends climbed up.
The stiff wind left
in their mouths, a strange taste
of bile, of mint, and of basil
My friend, where is she–tell me–
where is your bitter girl?
How many times she waited for you!
How many times would she wait for you,
cool face, black hair,
on this green balcony!
Over the mouth of the cistern
the gypsy girl was swinging,
green flesh, her hair green,
with eyes of cold silver.
An icicle of moon
holds her up above the water.
The night became intimate
like a little plaza.
Drunken “Guardias Civiles”
were pounding on the door.
Green, how I want you green.
Green wind. Green branches.
The ship out on the sea.
And the horse on the mountain.

Translated by William Logan

Ballata sonnambula

Verde que te quiero verde.
Verde vento. Verdi rami.
La nave sul mare
e il cavallo sulla montagna.
Con l’ombra alla vita
ella sogna alla sua balaustra,
verde carne, chioma verde,
con occhi d’argento gelato.
Verde que te quiero verde.
Sotto la luna gitana,
le cose la stanno guardando
ed ella non può guardarle.

Verde que te quiero verde.
Grandi stelle di brina
vengono col pesce d’ombra
che apre la strada dell’alba.
Il fico sfrega il suo vento
con lo smeriglio dei suoi rami,
e il monte, gatto sornione,
arriccia le sue agavi acri.
Ma, chi verrà? e da dove?…
Ella sempre alla sua balaustra,
verde carne, chioma verde,
sognando l’amaro mare.

- Compare, vorrei scambiare
il mio cavallo con la tua casa,
la mia sella col tuo specchio,
il mio coltello con la tua coperta.
Compare, arrivo insanguinato
dai valichi di Cabra.
- Se potessi, caro amico,
il cambio sarebbe già fatto.
Ma io non sono più io,
né la mia casa è più la mia casa.
- Compare, voglio morire
decorosamente nel mio letto.
Molle d’acciaio, se è possibile,
con le lenzuola d’Olanda.
Non vedi questa ferita
dal petto alla gola?
- Trecento rose brune
sulla tua camicia bianca.
Il tuo sangue gocciola e odora
alla fascia della tua cintura.
Ma io non sono più io,
né la mia casa è più la mia casa.
- Lascia almeno che salga
fino alle alte balaustre;
lascia che salga, lascia,
alle verdi balaustre.
Colonnine della luna
per dove rimbomba l’acqua.

Salgono i due compari
alle alte balaustre.
Lasciando una traccia di sangue.
Lasciando una traccia di lacrime.
Tremavano sui tetti
lanternine di latta.
Mille tamburelli di vetro
ferivano le luci dell’alba.

Verde que te quiero verde,
verde vento, verdi rami.
I due compari salirono.
Il lungo vento lasciava
in bocca uno strano sapore
di fiele, di menta e basilico.
- Dove sta, dimmi, compare!
Dove, la tua ragazza amara?
- Quante volte t’ha aspettato!
Quante volte t’aspettò,
viso fresco, nera chioma,
a questo verde balcone!

Sulla faccia della cisterna
la gitana si dondolava.
Verde carne, chioma verde
con occhi d’argento gelato.
Un ghiacciolo di luna
la sorregge sull’acqua.
La notte si fece intima
come una piccola piazza.
Guardie civili ubriache
alla porta bussarono.
Verde que te quiero verde.
Verde vento. Verdi rami.
La nave sul mare.
E il cavallo sulla montagna.

İtalyanca çevirinin kaynağından emin olmamakla birlikte büyük olasılıkla şurada bulunuyormuş: “García Lorca, Tutte le poesie, a cura di Norbert von Prellwitz, Milano, Biblioteca universale Rizzoli, 1995. Traduzioni di Lorenzo Blini, Renato Bruno e Norbert von Prellwitz”